De buren gaan bouwen: krijg ik dan minder zon?.
Je ziet steigers verschijnen bij de buren. Ze gaan een verdieping op hun huis zetten. Dit artikel legt uit wat je rechten zijn, hoe je de impact berekent en welke stappen je kunt zetten.
Je ziet steigers verschijnen bij de buren. Ze gaan een verdieping op hun huis zetten. Jij denkt: mijn tuin krijgt nu al weinig zon, straks wordt het nog erger. Dit artikel legt uit wat je rechten zijn en welke stappen je kunt zetten.
Wat doet een dakopbouw met mijn zonlicht?
Een dakopbouw kan flink wat schaduw geven. Vooral in de wintermaanden, als de zon laag staat, merk je het verschil. Je tuin die nu nog wat zon kreeg in de middaguren, zit straks misschien de hele dag in de schaduw.
Hoeveel schaduw erbij komt, is locatie-afhankelijk. Het hangt af van hoe hoog de dakopbouw wordt, hoe dicht je bij de buren woont, en aan welke kant van hun huis jij zit. Wil je precies weten wat de impact is in jouw situatie? Dan is een bezonningsstudie de manier om daar zekerheid over te krijgen.
Heb ik recht op zon?
Nee, niet direct. Er is geen wet die zegt dat jouw tuin altijd zon moet hebben. Wat er wel is, is een regel tegen onrechtmatige hinder. Artikel 5:37 van het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat een eigenaar niet op een onrechtmatige manier hinder mag toebrengen aan andere erven, bijvoorbeeld door "het onthouden van licht of lucht". Dat betekent: als de buren iets doen waardoor jij veel overlast krijgt, dan mag je daarover klagen.
Maar niet élke hinder is onrechtmatig. Je moet een beetje hinder kunnen verdragen als je naast elkaar woont. De vraag is: wanneer is het te veel? Dat hangt af van hoe erg de overlast is, hoelang die duurt, en of je er al rekening mee kon houden. Ga je 10 procent zon verliezen? Dan zal een rechter zeggen: dat hoort erbij. Verlies je 70 procent van je zonlicht? Dan is dat een heel ander verhaal.
Hoe weet ik of het te veel is?
Daar is een zonverliesberekening voor. Bij zo'n onderzoek wordt eerst een 3D-model van de situatie gemaakt, op basis van de 3D Bag van de TU delft. Vervolgens berekent software op basis van dat model hoeveel zon je nu krijgt, en hoeveel je straks krijgt met de dakopbouw erbij. De software zet de zon op verschillende momenten van het jaar in het model, en laat zien waar de schaduw valt. Er komt dus een menselijke inschatting én technische berekening aan te pas.
Zo'n studie geeft je harde cijfers. Bijvoorbeeld: je tuin krijgt nu zonlicht gedurende 4 uren op de dag, en straks 20 procent minder. Met die gegevens kun je beoordelen of het verschil groot genoeg is om actie te ondernemen.
Er bestaan richtlijnen voor hoeveel zon een woning minimaal moet krijgen. Die gaan over een specifiek meetpunt: het midden van de vensterbank aan de binnenkant van het raam. Op dat punt moet een woning minimaal twee uur per dag zonlicht kunnen ontvangen, van half februari tot eind oktober. Dat is geen wet, maar gemeenten gebruiken het vaak wel om te beoordelen of een bouwplan acceptabel is. Zakt jouw woning onder die grens? Dan heb je een sterk argument.
Wat kan ik doen als ik het er niet mee eens ben?
Als de gemeente een bouwvergunning heeft verleend, kun je daar bezwaar tegen maken. Dat moet binnen zes weken nadat de vergunning is verleend. Die termijn is landelijk vastgelegd in de Algemene wet bestuursrecht en geldt voor alle gemeenten. Je schrijft een brief naar de gemeente waarin je uitlegt waarom je vindt dat de dakopbouw te veel hinder geeft. Een bezonningsstudie helpt daarbij, omdat je dan niet alleen zegt 'ik vind het vervelend', maar kunt laten zien 'ik verlies 70 procent van mijn zonlicht'.
De gemeente bekijkt je bezwaar opnieuw. Soms wordt de vergunning aangepast of ingetrokken. Vaak wordt het bezwaar afgewezen. Dan kun je naar de rechtbank. Dat kost meer tijd en soms heb je daar een advocaat voor nodig.
Er bestaat ook een civiele route. Dat betekent dat je de buren aanspreekt via de rechter op basis van onrechtmatige hinder, ook als de vergunning al is verleend. Je vraagt dan schadevergoeding of eist dat de dakopbouw wordt aangepast. Die route is zwaarder, maar kan in extreme gevallen leiden tot afbraak of compensatie.
Stappenplan: waar begin je?
Volg deze vier stappen als je actie wilt ondernemen.
1. Vraag de bouwplannen op bij de gemeente. Die zijn openbaar zodra de vergunning is verleend. 2. Beoordeel of het impact heeft op jouw zonlicht. Overweeg een zonverliesberekening. 3. Maak bezwaar binnen zes weken. Onderbouw het met de uitkomsten van de zonverliesberekening. 4. Wacht de uitspraak af. Als het bezwaar wordt afgewezen, kun je nog in beroep.
Meer uit het veld.
Bekijk de andere artikelen of bel ons als dit stuk vragen oproept.